Bỏ qua đến nội dung chính
ACC – Asia Consulting & Technology

Thuế xuất nhập khẩu

Đọc biểu thuế xuất nhập khẩu: ưu đãi, ưu đãi đặc biệt và thông thường

Biểu thuế xuất nhập khẩu gồm thuế suất ưu đãi, ưu đãi đặc biệt và thông thường. Cách đọc hệ thống biểu thuế và trình tự tra mức áp dụng.

Biên soạn: ACC, Ban biên tập · Cập nhật · 4 phút đọc

Tóm tắt

Biểu thuế xuất nhập khẩu gồm nhiều biểu với mức thuế suất khác nhau cho cùng một mặt hàng: thông thường, ưu đãi và ưu đãi đặc biệt. Bài viết hướng dẫn cách đọc hệ thống biểu thuế, trình tự tra cứu, lộ trình cắt giảm theo năm và nguyên nhân sai lệch giữa báo giá với chi phí thực.

Sai sót phổ biến khi tra biểu thuế không phải là đọc nhầm dòng mà là tra nhầm biểu. Doanh nghiệp lấy mức thuế suất từ biểu ưu đãi trong khi lô hàng không đủ điều kiện hưởng, dẫn tới toàn bộ bảng tính chi phí sai từ đầu. Nắm được hệ thống biểu thuế giúp tránh lỗi này ngay ở khâu báo giá.

Hệ thống biểu thuế

Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi áp dụng với hàng hóa có xuất xứ từ nước, nhóm nước hoặc vùng lãnh thổ có thỏa thuận đối xử tối huệ quốc với Việt Nam. Đây là biểu được dùng cho phần lớn lô hàng.

Các biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt được ban hành riêng cho từng hiệp định thương mại tự do, mỗi hiệp định một biểu với lộ trình cắt giảm theo từng năm. Doanh nghiệp phải tra đúng biểu của hiệp định mình áp dụng và đúng năm.

Mức thuế suất thông thường áp dụng với hàng hóa không thuộc hai trường hợp trên, được quy định ở mức cao hơn thuế suất ưu đãi.

Bên cạnh đó còn có biểu thuế xuất khẩu, và các quyết định áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại nằm ngoài hệ thống biểu thuế thông thường.

Trình tự tra cứu

Bước một, xác định mã số hàng hóa. Bước hai, xác định xuất xứ và kiểm tra doanh nghiệp có đủ điều kiện hưởng ưu đãi hay không, gồm cả điều kiện về chứng từ chứng nhận xuất xứ và điều kiện vận chuyển. Bước ba, chọn biểu thuế tương ứng. Bước bốn, tra mức thuế suất theo đúng năm áp dụng. Bước năm, kiểm tra hàng có thuộc diện áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại hay không.

Bước hai là bước quyết định và cũng là bước hay bị bỏ qua. Doanh nghiệp giả định sẽ có chứng từ chứng nhận xuất xứ rồi tra biểu ưu đãi đặc biệt, đến khi chứng từ không về kịp thì phải áp biểu khác với mức cao hơn nhiều.

Lộ trình cắt giảm theo năm

Các biểu thuế ưu đãi đặc biệt có lộ trình giảm dần theo từng năm. Hệ quả thực tế: mức thuế suất của năm sau khác năm nay, và với hợp đồng dài hạn thì doanh nghiệp cần tính theo đúng năm giao hàng.

Điều này cũng mở ra khả năng tính toán thời điểm nhập khẩu với những mặt hàng có mức giảm đáng kể giữa hai năm liền kề, nếu điều kiện kinh doanh cho phép.

Sai lệch giữa báo giá và chi phí thực

Một hệ quả thực tế của việc tra nhầm biểu thuế là bộ phận bán hàng báo giá dựa trên mức thuế không đúng, và chênh lệch chỉ lộ ra khi hàng đã về. Với hợp đồng đã ký theo giá cố định, phần chênh trở thành lỗ trực tiếp. Cách phòng ngừa là bộ phận bán hàng không tự tra biểu thuế mà dùng bảng tổng hợp do bộ phận xuất nhập khẩu duy trì, trong đó ghi rõ mức thuế suất kèm điều kiện áp dụng. Bảng này cần ghi cả kịch bản không có chứng từ chứng nhận xuất xứ, để khi đàm phán hợp đồng, bộ phận bán hàng biết mình đang cam kết giá dựa trên giả định nào và có thể đưa điều kiện tương ứng vào hợp đồng với khách hàng.

Ứng dụng thực tiễn

Với mỗi mặt hàng chủ lực, nên có bảng tổng hợp mức thuế suất theo các biểu khác nhau, kèm điều kiện để hưởng từng mức. Tính trước kịch bản chi phí cho cả trường hợp có và không có chứng từ chứng nhận xuất xứ, vì đây là rủi ro thường xảy ra. Cập nhật bảng khi có biểu thuế mới hoặc khi sang năm mới trong lộ trình cắt giảm. Và với mặt hàng có mức giảm lớn giữa các năm, đưa yếu tố này vào kế hoạch nhập hàng.

Căn cứ pháp lý: Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13; các nghị định về biểu thuế xuất khẩu, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi và các biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo từng hiệp định; Thông tư 86/2026/TT-BTC.

Nội dung chuyên môn mang tính tham khảo, theo tài liệu cập nhật đến 01/9/2026; không thay thế tư vấn cho tình huống cụ thể. Quý khách cần đối chiếu văn bản gốc và tình trạng hiệu lực tại thời điểm áp dụng.

Bài viết khác

Nhận bản xem trước miễn phí