Bỏ qua đến nội dung chính
ACC – Asia Consulting & Technology

Hộ kinh doanh và chuyển đổi mô hình

Bỏ thuế khoán từ 01/01/2026: hộ kinh doanh cần chuẩn bị lại từ đâu

Bỏ thuế khoán hộ kinh doanh từ 01/01/2026, chuyển sang tự kê khai; ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng theo Nghị định 141/2026 và 4 việc cần chuẩn bị.

Biên soạn: ACC, Ban biên tập · Cập nhật · 4 phút đọc

Tóm tắt

Bỏ thuế khoán hộ kinh doanh từ ngày 01/01/2026 buộc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chuyển sang tự kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế. Bài viết trình bày ba thay đổi, ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP và bốn việc phải chuẩn bị.

Với nhiều hộ kinh doanh, thuế khoán từng là cách quản lý đơn giản nhất: một mức thuế ổn định cả năm, gần như không cần sổ sách. Cơ chế đó đã chấm dứt. Thay đổi này không chỉ là đổi cách tính thuế, mà buộc hộ kinh doanh phải xây dựng năng lực ghi chép và chứng minh số liệu, điều trước đây chỉ doanh nghiệp mới phải làm.

Ba thay đổi cùng lúc

Thứ nhất, bỏ thuế khoán. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chuyển sang tự kê khai, tự nộp thuế trên cơ sở doanh thu thực tế phát sinh. Chủ trương này được đặt ra tại Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội và được cụ thể hóa trong các luật thuế mới.

Thứ hai, nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế. Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, ngưỡng doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được nâng lên 1 tỷ đồng một năm.

Thứ ba, chỉ còn hai sắc thuế. Hộ kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân; lệ phí môn bài được bãi bỏ.

Miễn thuế không đồng nghĩa miễn kê khai

Đây là điểm bị hiểu nhầm nhiều nhất. Hộ kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng vẫn có nghĩa vụ thực hiện thủ tục với cơ quan thuế, trong đó có việc thông báo doanh thu theo mẫu và thời hạn quy định. Không phát sinh số thuế phải nộp không có nghĩa là không phải làm gì.

Bốn việc phải làm

Tách dòng tiền kinh doanh khỏi dòng tiền cá nhân. Mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh. Đây là cơ sở thực tế nhất để chứng minh doanh thu khi cơ quan thuế đối chiếu.

Ghi chép doanh thu hằng ngày. Không cần hệ thống kế toán phức tạp, nhưng phải có sổ hoặc phần mềm ghi nhận từng ngày, vì số thuế nay tính trên doanh thu thực tế chứ không phải mức ấn định.

Thu thập chứng từ đầu vào. Nếu chọn tính thuế thu nhập cá nhân theo phần chênh lệch giữa doanh thu và chi phí, chứng từ đầu vào quyết định trực tiếp số thuế phải nộp. Thói quen mua hàng không lấy hóa đơn khiến chi phí không được ghi nhận.

Rà soát nghĩa vụ với người lao động. Khi hoạt động được ghi nhận đầy đủ hơn, phần nhân sự thuê ngoài cũng cần được xử lý đúng về hợp đồng và bảo hiểm xã hội.

Điều gì xảy ra với hộ đang hoạt động ổn định

Một lo lắng phổ biến là bỏ thuế khoán đồng nghĩa với việc phải nộp nhiều thuế hơn. Điều này không đúng với mọi trường hợp. Với hộ có doanh thu dưới ngưỡng, thay đổi chủ yếu là về thủ tục chứ không phải về số tiền. Với hộ có doanh thu lớn và biên lợi nhuận mỏng, việc được chọn tính thuế thu nhập cá nhân trên phần chênh lệch giữa doanh thu và chi phí có thể cho kết quả có lợi hơn mức khoán cũ, với điều kiện chứng từ đầu vào đầy đủ. Nhóm chịu tác động bất lợi rõ nhất là hộ có doanh thu thực cao hơn nhiều so với mức đã khoán trước đây, vì phần chênh lệch đó nay hiện ra đầy đủ. Vì vậy, việc đầu tiên nên làm không phải là lo lắng mà là tính thử trên số liệu thật của chính mình.

Ứng dụng thực tiễn

Việc cần làm sớm nhất là đối chiếu doanh thu thực tế đã phát sinh từ đầu năm 2026 với các tờ khai đã nộp, xử lý dứt điểm phần chênh lệch trước khi bị phát hiện qua dữ liệu hóa đơn. Song song, chuẩn hóa ba đầu mục gồm tài khoản ngân hàng riêng, sổ ghi doanh thu hằng ngày, và tập hồ sơ chứng từ đầu vào. Sau khi có số liệu của ít nhất hai quý liên tiếp, chủ hộ mới đủ cơ sở để tính toán việc chuyển đổi lên doanh nghiệp có lợi hay không, thay vì quyết định theo cảm tính.

Căn cứ pháp lý: Nghị quyết số 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025; Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 (ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng áp dụng từ 01/01/2026); Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.

Nội dung chuyên môn mang tính tham khảo, theo tài liệu cập nhật đến 01/9/2026; không thay thế tư vấn cho tình huống cụ thể. Quý khách cần đối chiếu văn bản gốc và tình trạng hiệu lực tại thời điểm áp dụng.

Bài viết khác

Nhận bản xem trước miễn phí